MAX, MISHA en het TETOFFENSIEF van Johan Harstad

johan-harstad-tet-offensief-uitgelicht.jpg

In 1988 verscheen van Imme Dros het schitterende De reizen van de slimme man. Een jongen verhuist — tegen zijn zin — met zijn ouders mee. Hij mist zijn vroegere vrienden en kan maar moeilijk wennen aan de nieuwe plek waar hij woont. Hij mist vooral meneer Frank, die hem graag voorlas uit ‘een dik boek over de reizen van de slimme man’. Pas later ontdekt de jongen dat meneer Frank hem de Odyssee voorlas.

Ik heb De reizen van de slimme man als sleutel nodig om je te laten binnenkijken in mijn bovenkamer. Aan de hand van Dros’ boek kan ik makkelijker vertellen waarom ik zo genoten heb van Max, Mischa en het Tet-offensief, de vuistdikke, nieuwe roman van Johan Harstad die je moet lezen.

In 1988 was ik overdonderd door Dros’ boek, omdat ik — net als haar hoofdpersonage — niet heel zelfzeker in de wereld stond, maar wel nieuwsgierig was, om niet te zeggen: gretig. Onzekerheid en gretigheid leken voor mij lange tijd onverenigbaar. Door onzekerheid zweeg ik graag en bleef ik liever thuis. Voor gretigheid moest je juist de wereld in. Net als Dros’ hoofdpersonage wist ik dat schrijven en lezen mijn manier waren om thuis en de wereld te verenigen.

Ik heb lang over het lezen van Max, Mischa en het Tet-offensief gedaan. Ik ben een langzame lezer. Ik vond het ook nodig om het boek na een hoofdstuk of een bepaalde scène weer een dag of een paar dagen te laten liggen. Wat ik gelezen had moest ademruimte krijgen. Door de pauzes zijn de personages nog meer gaan leven.

Als ik het boek dan weer oppakte was ik meteen weer mee, wat veel zegt over Harstads vuur en vertelkracht. Door tijd te nemen voor de twaalfhonderd bladzijden kan ik nu, na de laatste bladzijde, met een verbazend gemak in mijn hoofd aanduiden wat er zoal is gebeurd sinds de Noorse Max tegen zijn zin met zijn ouders mee naar Amerika is verhuisd.

Ik weet waarom ik tijdens het lezen van Harstads boek aan De reizen van de slimme man heb gedacht. Ik ben ondertussen negenentwintig jaar ouder, maar minder gretig dan vroeger ben ik niet. Doe me nog maar eens een reis. Vertel me nog maar eens iets wat ik nog niet wist. Maak me warm.

In Max, Mischa en het Tet-offensief beleef je niet alleen de odyssee van Max en de mensen die hem na aan het hart liggen, hoe ze groeien, veranderen, richting vinden. Het boek doet je ook weer beseffen dat het tijdskader waarin je leeft te vergelijken is met een mens die erg veel invloed op je heeft. Harstad heeft me zaken geleerd en nieuwe inzichten gegeven over de oorlog in Viëtnam, over theater en beeldende kunst en jazz, over New York en 9/11. En dat ik dringend Apocalypse Now moet zien.

Waarschijnlijk weet je al dat de boekenkast in mijn werkkamer de boeken bevat die ik dicht bij me wil hebben. Onnodig te vertellen welk boek er al sinds 1988 bij de D staat en onnodig te vertellen dat ik vandaag plaats heb gemaakt voor een vuistdikke (overigens erg verzorgd uitgegeven) Harstad naast alle Harstads die er al stonden.

Max, Mischa en het Tet-offensief is uit het Noors vertaald door Edith Koenders en Paula Stevens.


Dinsdag 8 Augustus 2017

Categorie:  Nederlands